+48 Social Club to specjalnie zaaranżowana w samym sercu Tokio guerrilla klubokawiarnia. Miejsce, które zaprezentuje japońskiej publiczności najlepsze polskie produkty i elementy projektowania graficznego ostatnich lat, a także przybliży im kontekst kulturowy, w którym są one wykorzystywane. +48 Social Club będzie funkcjonować przez tydzień w ramach programu Tokyo Designers Week. Prezentacji polskiego dizajnu będzie towarzyszył bogaty program muzyczny i filmowy.

Wspólną ramą do prezentacji zarówno mebli, jak i drobnych przedmiotów projektowanych i produkowanych przez polskich dizajnerów i firmy, a także plakatów, książek, czasopism, gier planszowych i opakowań będzie klubokawiarnia: miejsce, które w ostatnich latach skupia i animuje najciekawsze, niezależne inicjatywy kulturalne i artystyczne w dużych miastach w Polsce. Klubokawiarnia to także przestrzeń, w której w sposób naturalny i oczywisty spotykają się produkty, grafika, muzyka, film oraz aktywności kulturalne. Jednocześnie jest to fenomen zakorzeniony w tradycji polskiego modernizmu sięgającej lat 50 ubiegłego wieku – okresu, do którego coraz częściej odwołują się młodzi projektanci. Rama, którą stanie się klubokawiarnia będzie zatem jednocześnie pretekstem do pokazania polskiego dizajnu oraz życia kulturalnego w jak najbardziej bezpretensjonalnej, nieformalnej atmosferze oraz odwołaniem się do historii polskiego projektowania, która powraca w pracach współczesnych twórców.

Projekt +48 Social Club będzie zawierał bogaty program wydarzeń adresowanych do różnych grup odbiorców: studentów projektowania, profesjonalistów, dzieci, a także szerokiej publiczności. Polscy projektanci i ilustratorzy, Aleksandra Niepsuj, Edgar Bąk oraz Beza Studio przeprowadzą cykl warsztatów. W ramach programu filmowego pokazane będą filmy dokumentalne: "Political Dress", "Beats of Freedom" oraz "Neon". Zwiedzający wystawę będą mogli również posłuchać polskiego funku i opowieści o polskich płytach winylowych oraz wziąć udział w warsztatach muzycznych i koncercie grupy Małe Instrumenty.

Daty: 28 października - 3 listopada 2014 12:00 – 21:00

Miejsce: VACANT, 3-20-13 Jingumae, Shibuya, Tokyo 150-0001

Idea

Klubokawiarnia "Towarzyska", proj. Jan Strumiłło, fot. Jakub Certowicz

 

Nad barem słynnej warszawskiej klubokawiarni Chłodna 25 wypisane było hasło: 'Wszelką rewolucję artystyczną wywołują kawiarnie". Autorem tego zdania jest Tadeusz Kantor, polski awangardowy artysta i twórca teatralny. W istocie, warszawskie kawiarnie i bary już od XIX wieku pełniły niejednokrotnie funkcję "niezależnych centrów kultury"[1]. To w nich wykluwały się nowatorskie koncepcje artystyczne, w nich kiełkowała kontrkultura i rodziły się nowe idee społeczne. W Polsce Ludowej, czyli państwie polskim pod rządami komunistów, które powstało po II Wojnie Światowej i trwało do 1989 roku, kawiarnie stały się miejscami spotkań inteligencji i artystów, tam wymieniano się informacjami, kontestowano władzę[2], tam wybuchały skandale towarzyskie, niepokorni pisarze prowokowali bójki, a figlarni artyści i projektanci rysowali po ścianach.

            Pod koniec lat 50 XX wieku, po ustąpieniu terroru stalinowskiego dyktującego to, jak ludzie powinni spędzać czas i w jakim stylu artyści mają tworzyć, pojawiły się w Polsce zalążki kultury konsumpcyjnej. Przedmioty i architektura miały edukować odbiorców i, poprzez upowszechnienie pięknych form w życiu codziennym, czynić świat lepszym.[3] Odwilż przyniosła powrót do form modernistycznych, organicznych, fantazyjnych i funkcjonalnych. Na ulicach Warszawy i innych polskich miast zaczęły wyrastać lekkie, przeszklone pawilony – prawdziwe majstersztyki inżynierii i wybitne dzieła architektury. Projektanci produktów inspirowali się nowymi materiałami, formami biologicznymi przypominającymi struktury widziane pod mikroskopem oraz zachodnioeuropejskim awangardowym malarstwem. Ogrodzenia, mury i słupy ogłoszeniowe zostały pokryte dowcipnymi i pełnymi walorów malarskich plakatami tak zwanej polskiej szkoły. W nowopowstających pismach kulturalnych i life-stylowych królowała rysunkowa satyra, błyskotliwy kolaż i pełna wyobraźni ilustracja. Modernizm w Polsce po II Wojnie Światowej ideowo odwoływał się do przedwojennego europejskiego prądu w dizajnie i architekturze, który wyznaczała wiara w postęp i uprzemysłowienie oraz przekonanie o tym, że projektanci mogą i powinni uczestniczyć w zmianie społecznej, tj. budować „nowy wspaniały świat”.

            Przestrzenią, w której spotykała się niezależna myśl, wolna twórczość oraz nowinki projektowe i modernistyczne eksperymenty była klubokawiarnia. Wnętrza powstających pod koniec lat 50 i w latach 60 warszawskich kawiarni i barów projektowali najwybitniejsi twórcy, ich ściany były zdobione fantazyjnymi tkaninami, malowidła ścienne tworzyli ilustratorzy i malarze. Klubokawiarnia stała się wcieleniem modernistycznego ideału "totalnego dzieła sztuki" – spotykała się w niej progresywna myśl z wyszukanym dizajnem, na przypominających organiczne formy krzesłach siadywali literaci, a artyści, jak to miało miejsce w warszawskim Lajkoniku, zdobili ściany swoimi rysunkami.

            Mimo rozkwitu wyjątkowych, postępowych form w architekturze i projektowaniu, komunistyczna gospodarka nie była w stanie wprowadzić ich na szerszą skalę. Wiele z innowacyjnych mebli, jak na przykład fotele Romana Modzelewskiego, nigdy nie wyszły poza fazę prototypu. Otoczenie codzienne składało się z masowo produkowanych, tanich, banalnych przedmiotów, takich jak banalne kubki barowe, które powróciły do produkcji w ostatnich latach jako ikona nostalgii za PRL. Wykonane z kiepskiej jakości materiałów wybitne przykłady architektury soc-modernistycznej zaczęły być rozbierane pod koniec XX wieku w wyniku agresywnych działań deweloperów i braku polityki chroniącej dziedzictwo z Polski Ludowej. Los taki spotkał między innymi Supersam, utrwalony w formie porcelanowej figurki Magdaleny Łapińskiej. Dobra konsumpcyjne stawały się coraz mniej dostępne i coraz gorszej jakości – fenomen "polowania" na przedmioty codziennego użytku pod koniec PRL ilustruje gra planszowa "Kolejka" studia Manuka.

            Jednak w ostatnich latach polscy projektanci zaczęli powracać do idei i form powojennego modernizmu. Wynikło to z jednej strony z fali nostalgii za PRL, która w wielu wypadkach jest po prostu nostalgią za dzieciństwem. Z drugiej strony, zjawisko to wyrosło z fali zainteresowania miastem, jego kulturą materialną i tożsamością. Zaczęto odkrywać na nowo nowoczesne formy przeszklonych pawilonów, produkować reedycje ikon powojennej kultury materialnej, wdrażać niezrealizowane projekty i pisać historię polskiej powojennej architektury i wzornictwa. W tym samym czasie w Warszawie oraz innych miastach zaczęły powstawać tak zwane kawiarnie obywatelskie[4], które stały się zalążkiem nowych ruchów miejskich – inicjatyw wyrosłych z miasta, lokalności i nastawionych na społeczną i polityczną zmianę.

            Zainteresowanie kulturą materialną modernizmu, odkrywanie na nowo niedocenianych ikon powojennego dizajnu zbiegło się tym samym z pojawieniem się fenomenu klubokawiarni – miejsc, które łączą w sobie działalność gastronomiczną i rozrywkową z bogatymi programami wydarzeń kulturalnych oraz inicjatyw obywatelskich. To klubokawiarnie stały się naturalnym środowiskiem, w którym zaczęły pojawiać się produkowane na nowo lub inspirowane modernizmem meble i przedmioty, w nich zaczęły być rozklejane najambitniejsze plakaty towarzyszące imprezom kulturalnym, one zaczęły organizować wydarzenia poświęcone architekturze, na klubokawiarnianych półkach i regałach zaczęto rozkładać najciekawsze pod względem projektu, jak i treści, książki i czasopisma – każdy, kto przychodzi na kawę może je brać i czytać. Tym samym nastąpił powrót do fenomenu połączenia kawiarni z miejscem inicjatyw obywatelskich, wydarzeń i dyskusji kulturalnych oraz przestrzenią, w której funkcjonują projekty rodzimych dizajnerów. Klamrą tego zjawiska stało się sięgnięcie do tradycji polskiego modernizmu z lat 50 i 60 XX wieku: na poziomie obyczajowym – w samej formule klubokawiarni, a na poziomie estetycznym – w powrocie do projektów i form odwilżowego dizajnu.

 
[1] A. Strzemińska, J. Mencwel, K. J. Olesińska, „Kawiarnie kultury. Diagnoza”. Raport z badania, http://stocznia.w1.laboratorium.ee/wp-content/uploads/2014/01/Kawiarnie_..., s. 3.
[2] J. Kusiak, W. Kacperski, Kioski z wódką i demokracją. Polityczna historia warszawskich „kawiarni obywatelskich” jako miejsc kształtowania się nowych ruchów miejskich i reprodukcji podziałów społecznych [w:] Chwała miasta, red. B. Świątkowska, Warszawa 2012, s. 138.
[3] W. Bryl-Roman, O racjonalną i piękną formę codzienności. Poodwilżowa nowoczesność „Projektu” [w:] Wizje nowoczesności. Lata 50. i 60. – wzornictwo, estetyka, styl życia, Materiały z sesji „Lata 50. i 60. w Polsce i na świecie: estetyka, wizje nowoczesności, styl życia.” Muzeum Narodowe w Warszawie, 15 kwietnia 2011, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 2012, s. 64.
[4] Ibid., s. 132.

 
 
 
 

Wydarzenia

3lis'14

Małe Instrumenty, fot. materiały promocyjne
Grupa muzyczna Małe Instrumenty zaprezentowała w Tokio przekrojowy program muzyczny, który przybliżył japońskiej publiczności ten niekonwencjonalny zespół, znany dotychczas w Japonii tylko z płyt....

2lis'14

Warsztaty Aleksandry Niepsuj dla dzieci w +48 Social Club, fot. Kazuomi Furuya
W klubokawiarni, która na tydzień zagościła w tokijskiej galerii VACANT, odbył się cykl warsztatów prowadzonych przez polskich grafików i ilustratorów. Wśród nich znalazły się warsztaty dla dzieci i...

1lis'14

Edgar Bąk, fot. Cezary Hładki
Wielokrotnie nagradzany projektant grafiki i komunikacji wizualnej Edgar Bąk, obok innych polskich twórców, poprowadził warsztaty dla profesjonalistów towarzyszące wystawie polskiego dizajnu w...

31paź'14

Elementy systemu "Plastry" autorstwa Beza Projekt, fot. materiały promocyjne
Beza Projekt to warszawskie studio prowadzone przez Annę Łoskiewicz i Zofię Strumiłło-Sukiennik. W październiku 2014 roku projektantki poprowadziły warsztaty w tokijskiej klubokawiarni.

29paź'14

Kadr z filmu "Neon", fot. materiały producentów
+48 Social Club to nie tylko wystawa polskiego dizajnu i warsztaty. W goszczącej projekt tokijskiej galerii VACANT odbyły się także otwarte pokazy trzech polskich filmów dokumentalnych.
Wojciech Smarzowski, fot. Wojciech Druszcz/Reporter
/East News
W galerii VACANT w Tokio odbyło się spotkanie z polskim reżyserem Wojciechem Smarzowskim i twórcami filmu "Pod Mocnym Aniołem".

28paź'14

Soul Service, fot. materiały promocyjne
Didżeje z kolektywu Soul Service – Ojciec Karol, Kapitan Sparky i Papa Zura – zagrali w tokijskiej galerii VACANT.
+48 Social Club, materiały prasowe
Zaaranżowana w sercu Tokio guerrilla klubokawiarnia zaprezentowała japońskiej publiczności najlepsze polskie produkty i projekty graficzne ostatnich lat.

Goście

Edgar Bąk

Edgar Bąk zajmuje się komunikacją wizualną, koncentrując się głównie na identyfikacji wizualnej i projektowaniu magazynów. Swój czas poświęca także mniejszym projektom, wśród których znajdują się ilustracje, plakaty i okładki płyt. Razem z dziennikarką Charlotte West stworzył publikację "Projekt: The Polish Journal of Visual Art and Design”, która ukazała się nakładem londyńskiego wydawnictwa Unit Editions. Edgar Bąk jest laureatem wielu nagród w Polsce. Magazyn “WAW”, którego dyrektorem artystycznym jest Edgar, zyskał międzynarodowe uznanie uwieńczone nagrodą "Merit Award” przyznaną przez nowojorską Society of Publishing Designers.

Aleksandra Niepsuj

Ola Niepsuj zajmuje się grafiką i ilustracją. W swoich pracach łączy kolaż, rysunek ołówkiem, tuszem oraz malarstwo z technikami cyfrowymi. Studiowała w Akademiach Sztuk Pięknych w Polsce i Portugalii, wykładała projektowanie grafiki przestrzennej i plakatu na macierzystej uczelni. Projektuje plakaty, identyfikacje wizualne oraz infografiki, a jej ilustrowane komentarze do tekstów można znaleźć w licznych polskich i zagranicznych magazynach, książkach i publikacjach dla dzieci. Firmy takie jak Nike, Converse, Braun, czy Apple Polska zamawiały rysunki u Oli.

Beza Projekt

Beza Projekt to warszawskie studio prowadzone przez Annę Łoskiewicz i Zofię Strumiłło-Sukiennik. Zajmuje się projektowaniem produktu, a także procesu produkcyjnego krótkich serii. Ponadto projektuje elementy małej architektury, takie jak plac zabaw, instalacje artystyczne oraz meble. W portfolio Beza Projekt znajdują się realizacje odważnych, niestandardowych projektów oraz koncepcji na produkt. Jako projektantki Anna Łoskiewicz i Zofia Strumiłło-Sukiennik starają się uwalniać produkt od stereotypowych rozwiązań i wnosić nowatorskie myślenie.

 

Kuratorzy

Agata Szydłowska
 

Agata Szydłowska jest absolwentką historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim oraz Szkoły Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Wykłada historię dizajnu w School of Form w Poznaniu i historię komunikacji wizualnej w Polsko-Japońskiej Wyższej Szkole Technik Komputerowych w Warszawie. Pracuje jako kuratorka projektów związanych z dizajnem, publikuje teksty na temat projektowania graficznego. Współzałożycielka (razem z Rene Wawrzkiewiczem) Pracowni Krytyki Dizajnu.

Aleksandra Ubukata
 

Aleksandra Ubukata – niezależna graficzka i ilustratorka działająca obecnie w Tokio; absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i Tama Art University w Tokio, koordynatorka i współorganizatorka wystaw i konferencji poświęconych dizjnowi m.in. “Design for freedom, freedom in design” w galerii Claska w Tokio, kuratorka wystawy “Poland Graphic Design” podczas Tokyo Passport w 3331 Chioyoda Art w Tokio. Stypendystka rządu japońskiego. W jej portfolio znajdują się m.in znaczki dla Poczty Polskiej oraz system informacji wizualnej dla lotniska Narita w Tokio.

Aureliusz Kowalczyk
 

Architekt. Studiował architekturę na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej oraz Berlage Institute w Rotterdamie. Razem z Emiko Hayakawą prowadzi własne biuro architektoniczne hayakawa/kowalczyk. Jest współautorem projektu domu jednorodzinnego pod Warszawą, który był prezentowany na wystawie “Na przykład. Nowy dom polski” oraz nowo otwartej galerii sztuki Blum & Poe w Tokio.

 

Kontakt